twitter

image1 image1 image1 image1

Spójny system szacowania niepewności wyników badań w zakresie jakości handlowej pasz na potrzeby urzędowej kontroli

Waldemar Korol, Grażyna Bielecka, Jolanta Rubaj, Sławomir Walczyński

Instytut Zootechniki Państwowy Instytut Badawczy

Krajowe Laboratorium Pasz w Lublinie

s. 59-64

Streszczenie.  W pracy przedstawiono sposób wykorzystania wyników bada biegoci (PT) z udziaem laboratoriów  upowanionych do bada w ramach urzdowej kontroli pasz do szacowania niepewnoci pomiaru skladników pokarmowych, dodatków paszowych i niektórych substancji niepodanych w paszach.  Badania wykonywane byy metodami oficjalnymi wg rozporzdzenia 152/2009 lub w przypadku braku takich metod metodami normatywnymi lub innymi zgodnie z zaleceniem rozporzdzenia WE nr 882/2004.  Niepewność rozszerzoną obliczano na podstawie odchylenia standardowego SD z PT (U = 2 x SD), wg zaleceń EA-04/16. Oszacowane wartości niepewności rozszerzonych były podobne do niepewności stosowanych przez niemieckie i węgierskie laboratoria wykonujące badania pasz w ramach urzędowej kontroli, oszacowanych również na podstawie wyników badań międzylaboratoryjnych.  Wyniki oszacowania niepewności rozszerzonych na podstawie SD z PT mogą być wykorzystane do ujednolicenia niepewności rozszerzonych metod stosowanych przez laboratoria upoważnione do badań pasz w ramach urzędowej kontroli.

Słowa kluczowe:  badania biegłości, składniki pokarmowe, dodatki paszowe, niepewność, kontrola pasz

A coherent system of the test result uncertainty evaluation in the scope of market feed quality for the need of official control

Summary

A way of using the results of proficiency testings (PTs) organized with native feed control laboratories in the scope of feed market quality for estimation of the uncertainty measurement of feed nutrients, feed additives and some undesirable substances in feeds was presented in the paper. Feed analyses were done by official methods according to the regulation No 152/2009 or, in the lack of that methods, according to standard methods and others agree with the regulation (WE) no 882/2004. Expanded uncertainties were calculated on the basis of standard deviations SDPT from PTs  (U = 2 x SDPT), in accordance with the document EA-04/16. Evaluated expanded uncertainties were similar to uncertainties used by the German and Hungarian feed control laboratories, calculated also on the basis of the interlaboratory comparison results. Results of expanded uncertainties based on SDPT from PTs can be used by the official feed control laboratories in the scope of feed market quality for unification of the expanded uncertainties of  the methods.

Key words:  feed mixture, proficiency testing, nutrients, feed additives, uncertainty, feed control

1 Horwitz W., Albert R.: The Horwitz Ratio (HorRat). A useful index of method performance with respect to precision. J AOAC International 2006, 89, 1095-1109.  
2 Norma PN-EN ISO/IEC 17025:2005. Ogólne wymagania dotyczce kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących.  
3 Norma PN-EN ISO/IEC 17043:2011. Ocena zgodności. Ogólne wymagania dotyczce badania biegłości.  
4 Norma ISO 13528:2015. Statistical methods for use in proficiency testing by interlaboratory comparisons.  
5 Permissible deviations in the interlaboratory tests. Departamental order No: 43/2003 (IV.26) FVM, Annex 15, Ministry of Agriculture, Hungary 2003.  
6 Przewodnik ISO/IEC 43-1:1997. Badania biegłości poprzez porównania midzylaboratoryjne. Cz 1. Projektowanie i realizacja programów badania biegłości. PKN Warszawa 2004.  
7 Report on the relationship between analytical results, measurement uncertainty, recovery factors and the provisions of EU Food and Feed legislation. SANCO, 2005.  
8 Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE L 165z 30.04.2004, str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t.45, str. 200).  
9 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 i uchylające dyrektywy 79/373/EWG, 80/511/EWG, 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzj 2004/21/WE - Dziennik Urzędowy UE (OJ L 229/1).  
10 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 152/2009 z dnia 27 stycznia 2009 r. ustanawiające metody pobierania próbek i wykonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz (Dz. Urz. UE L54/1 z 26.2.2009).  
11 Rozporządzenie Komisji (UE) nr 939/2010 (4) z dnia 20 padziernika 2010 r. zmieniające załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 767/2009 dotyczący dopuszczalnych tolerancji w odniesieniu do etykietowania składu materiałów paszowych lub mieszanek paszowych, o których mowa w art. 11 ust. 5 (Dz. Urz. UE L 277/4 z 21.10.2010).  
12 Schönherr J., Danier J. (2011). Review of VDLUFA analysis tolerances continued. Kraftfutter, 3-4/2011, 34-44.  
13 Technical Specification ISO/TS 21748:2004. Guidance for the use of repeatability, reproducibility and trueness estimates in measurement uncertainty estimation.  
14 Wytyczne EA-04/16 dotyczące wyrażania niepewności w badaniach ilościowych. PCA 2007. www.pca.gov.pl.  
15 VDLUFA Method Book Volume III, The chemical analysis of feedstuffs, 3. Edition 1976, incl. 1-8 Supplemental Issue 1983/1988/1993/1997/2004/2006/2007/2012, 2190 S., ISBN 978-3-941273-04-7.